Beyin omurilik sıvısı dışındaki klinik örneklerden izole edilen 89 Streptococcus pneumoniae suşunda bazı antibiyotiklere direnç oranları disk difüzyon ve agar dilüsyon metodu ile CLSI kriterlerine göre, penisiline dirençli suşların serotipleri Chers-board metodu kullanılarak kapsül belirginleşmesi (quellung) reaksiyonu ile belirlenmiştir.
Oral penisilinler için geçerli kriterlere göre penisiline 12 (% 13) suş dirençli, 30 (% 34) suş orta duyarlı, 47 suş (% 53) duyarlı olarak saptanmıştır. Suşların 36’sı (% 40) eritromisine ve azitromisine, 32’si (% 36) tetrasikline, 27’si (% 30) klindamisine, biri levofloksasine dirençli bulunmuş, vankomisin, linezolid ve telitromisine direnç saptanmamıştır. 12’si penisiline dirençli suşlar olmak üzere 26 (% 29) suşta çoklu ilaç direnci ve bu suşların tamamında eritromisin, 25’inde klindamisin, 22’sinde tetrasiklin, 12’sinde penisilin, birinde levofloksasin direnci saptanmıştır.
Penisiline dirençli 12 suşun yedisi serotip 19, ikisi serotip 23, bireri serotip 6, 14 ve serotiplendirilmeyen olarak tanımlanmıştır.
Menenjit dışı infeksiyonlardan izole edilen suşlarımızda oral penisilinler için dirençli ve orta duyarlı suşların % 47 oranında bulunması antibiyotik direnç sürveyansının önemini göstermektedir.

Birgül KAÇMAZ*, Gülden ECE**
*GaziÜniversitesiTıpFakültesi, MerkezMikrobiyolojiLaboratuvarı, ANKARA
**GaziÜniversitesiTıpFakültesi, TıbbiMikrobiyolojiAnabilimDalı, ANKARA

Pseudomonas aeruginosa ciddi solunum yolu infeksiyonlarından sıklıkla soyutlanan fırsatçı bir patojendir. İnfeksiyonların patogenezinde; biyofilm, elastaz, alkalen proteaz, piyosiyanin, fosfolipaz ve ekzotoksin A gibi çeşitli virülans faktörlerinin üretimini düzenleyen, quorum sensing (çoğunluğu algılama) olarak adlandırılan hücreden hücreye iletişim sistemi sorumlu tutulmaktadır. P.aeruginosa AHL (acylhomoserine lactone) temelli ve birbiri ile ilişkili üç quorum sensing sistemine sahiptir; las, rhl ve kinolon. Bu sistem ile bakteri, bulunduğu ortamda kendi populasyon yoğunluğunu algılayabilmekte ve sinyal molekülleri eşik değere ulaştığında belirli virülans faktörlerinin üretimini düzenleyebilmektedir. Bakterinin in-vitro ve in-vivo davranışlarının karşılaştırılması, bakteri, konak ve antibakteriyeller arasındaki etkileşimin açıklanmasında hayvan modelleri sıklıkla kullanılmaktadır.
Çalışmamızda, fenotipik ve genotipik özellikleri bilinen P.aeruginosa PAO1 (Wild type) ve PAO JP2 (?lasI/?rhlI) referans laboratuvar suşları ile sıçanlarda kronik akciğer infeksiyonu modeli oluşturulmuştur. Bu model için suşların emdirildiği agar boncuklar sıçanlara intra-trakeal yol ile uygulanmıştır. On dört günlük infeksiyon sürecinin sonunda sıçanların BAL ve akciğer dokularından soyutlanan suşların gentamisin ve imipenem için MİK değerleri, bu antibiyotiklerin etkisinde quorum sensing yanıtları ve biyofilm üretimlerindeki değişiklikler araştırılmıştır. Quorum sensing yanıtları “mikro AHL”, biyofilm üretimleri “kristal viyole boyama” yöntemi ile belirlenmiştir.
Konakçı ile karşılaşma sonrası bu referans laboratuvar suşlarının MİK aralıklarının ve quorum sensing aktivitelerinin değiştiği, genel olarak gentamisin ve imipenemin MİK düzeylerinde biyofilm üretimi gözlenmezken, sub-MİK yoğunluklarında biyofilm üretiminin olduğu belirlenmiştir.
Sonuçlarımız, P.aeruginosa suşlarında in-vivo şartlarda, gentamisin ve imipenemin düşük yoğunluklarında biyofilm üretiminin indüklendiğini göstermektedir. Bu çalışma ile P.aeruginosa’ya ait virülans faktörlerinin ve quorum sensing sistemlerinin anlaşılmasında hayvan modellerinin önemi bir kez daha ortaya konmuştur.

Mycoplasma hominis ve Ureaplasma urealyticum genellikle ürogenital sistemin yüzey mukozalarında bulunur ve ürogenital sistemin çeşitli hastalıkları ile ilişkilidirler. Çalışmamızda üriner sistem infeksiyonu şüphesi olan ve steril piyürisini tespit ettiğimiz 60 kadın ve sağlıklı 40 kadından topladığımız idrar örneklerinde kültür ve Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) yöntemiyle M.hominis ve U.urealyticum’un sıklığı araştırılmıştır. Steril piyürili grupta U.urealyticum’a % 50, M.hominis’e % 6.6 oranında, sağlıklı grupta ise U.urealyticum’a % 32.5, M.hominis’e % 5 oranında rastlanmıştır. Her iki bakteri için hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak fark saptanmamış olmasına rağmen U.urealyticum’un steril piyürili grupta sağlıklı gruptan daha yüksek oranda saptanmış olması ve gruplardaki küçük değişikliklerin sonucu etkileyeceği görüldüğünden daha fazla örnek ile çalışılmasının daha sağlıklı sonuç vereceği önerilmektedir.

Anahtar sözcükler: Mycoplasma hominis, PZR, steril piyüri, Ureaplasma urealyticum

Eylül 2008-Şubat 2010 döneminde, kan kültürlerinden izole edilen 88 Escherichia coli ve 34 Klebsiella pneumoniae suşuna ertapenem de dahil çeşitli antibiyotiklerin etkinlikleri ve bu bakterilerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) varlığı araştırılmıştır. Suşlarda GSBL üretiminin saptanması, ertapeneme ve diğer antibiyotiklere duyarlılık CLSI önerileri doğrultusunda Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemi ile araştırılmıştır.
Çalışmaya alınan 88 E.coli suşunun 39’unda (% 44) ve 34 K.pneumoniae suşunun 15’inde (% 44) GSBL varlığı saptanmıştır. İmipenem ve ertapenem GSBL pozitif veya negatif E.coli ve K.pneumoniae suşlarının tümüne etkili bulunmuştur.
GSBL oranının yüksek olduğu hastanemizde söz konusu bakterilere bağlı oluşan infeksiyonlarda ertapenemin tedavide alternatif olarak kullanılabileceği düşünülmüştür.

Cerrahi antibiyotik profilaksisi (CAP) antibiyotiklerin en sık kullanıldığı alanlardan biridir. Ancak, CAP’ta endikasyonsuz antibiyotik kullanılması sıktır. Bu çalışmada, bir eğitim ve araştırma hastanesinin farklı cerrahi kliniklerinde CAP uygulamalarının gözden geçirilmesi amacıyla 9-27 Şubat 2009 tarihinde cerrahi kliniklerinden rastgele seçilen 80 hastanın dosya bilgileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Temiz kontamine ve kontamine operasyonlar değerlendirmeye alınmıştır. Cerrahi profilaksi rehberlerine uyumsuzluk hata olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmaya alınan 80 ameliyattan 2’sinde (% 3) hata tespit edilmemiştir. En sık yapılan hatalar, antibiyotik seçiminde (% 69) ve profilaksi süresinde (% 53) idi. Beş operasyonda (% 6) profilaksiye ameliyattan birkaç gün önce başlanmıştı. CAP uygulamalarının 70’inde (% 88) tek antibiyotik kullanılmışken, 10’unda (% 13) ise birden fazla antibiyotik kullanılmıştı.
CAP günümüzde sık hata yapılan alanlardandır. Hastanemizde en sık yapılan hata uygun olmayan antibiyotik seçimi ve gereğinden uzun süre profilaksi uygulamasıdır. CAP uygulamasının iyileştirilmesi için hekimlerin bu konuda eğitilmesi, cerrahların, infeksiyon hastalıkları uzmanlarının, mikrobiyologların ve anestezi uzmanlarının işbirliği içinde olmaları gerekir. Ayrıca her hastanenin kendi direnç paternini dikkate alarak cerrahi profilaksi kılavuzlarını oluşturması, cerrahların da bu rehberlere uyumları sağlanmalıdır.

Alt solunum yolu infeksiyonları ve özellikle akut pnömoni çocukluk çağında sık rastlanan bir infeksiyon hastalığı olup önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Pnömoni komplikasyonları arasında nekrotizan pnömoni, parapnömonik efüzyon, ampiyem, pnömotosel oluşumu ve akciğer apsesi yer almaktadır. Özellikle nöromusküler hastalığı olan çocuklarda aspirasyona ikincil sorunlu ve tekrarlayan özellikte pnömoniler gelişebilir, bunların takip ve tedavisi de özellik gösterir. Bu yazıda nekrotizan pnömoni ve akciğer apsesinin etiyolojisi, tanısı ve tedavisi, ayrıca nöromusküler hastalıklardaki aspirasyon sonrası pnömonilerin değerlendirmesi gözden geçirilecektir.

Kanser hastaları, gerek hastalığın kendisi gerekse uygulanan kemoterapiler nedeniyle, özellikle de nötropeni gelişmiş ise, bakteriyel ve fungal infeksiyonlara duyarlılığı artmış hastalardır. Ayrıca kanserli hastalarda gelişen infeksiyonlar yüksek morbidite ve mortalite ile seyretmektedir. Ancak, özellikle febril nötropeni (FN) tanımını izleyen süreçte önemli gelişmeler olmuştur. FN hastaları ile ilişkili tanı ve tedavi algoritmaları oluşturulmuş ve hastalarda infeksiyon ilişkili mortalite % 10’ların altına indirilmiştir. Gerek FN tanımlanan kanser hastaları, gerekse nötropeni olmaksızın infeksiyon duyarlılığı artmış kanser hastaları heterojen bir gruptur. Bu nedenle standart tanı ve tedavi yaklaşımları, hastanın bireysel özelliklerinin doğru ve ayrıntılı analizi, kurumsal farklılıklar ve yeni tedavi yaklaşımları ile ilişkili yeni immunsupresyon türleri ile birlikte hem bütüncül hem de hasta özelinde bireysel bir yaklaşımla ele alınmalıdır.