Hastane ve toplum kökenli metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) infeksiyonları dünyada yaygındır. Metisilin direncinin doğru olarak belirlenmesi uygun antimikrobik ilacın kullanımını sağlamak için gereklidir. Metisiline direncin heterojen olması nedeniyle fenotipik yöntemler ile tespitinde problemler olabilmektedir. Bu çalışmada MRSA tespitinde kullanılan çeşitli testlerin duyarlılık ve özgüllüklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya 117 S.aureus suşu alınmış, suşların metisilin direncini belirlemek için oksasilin (1 µg) ve sefoksitin (30 µg) disk difüzyon testi, oksasilin agar tarama, PBP2a lateks aglütinasyon, manuel oksasilin mikrodilüsyon ve otomatize sistem sefoksitin mikrodilüsyon testi uygulanmıştır. MRSA tanısında mikrodilüsyon testleri referans olarak alınmıştır. Oksasilin disk difüzyon, sefoksitin disk difüzyon, oksasilin agar tarama ve PBP2a lateks aglütinasyon testlerinin duyarlılıkları % 100 ve özgüllükleri sırasıyla % 100, % 100, % 100 ve % 97 olarak bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: disk difüzyon, metisilin direnci, Staphylococcus aureus

Kutbettin DEMİRDAĞ, Mehmet CABALAK, Müge ÖZGÜLER
Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı, ELAZIĞ

Antibiyotiklere çoklu direnci olan Enterobacteriaceae suşları ile oluşan infeksiyonların tedavisinde karbapenemler tercih edilmekte; ancak son yıllarda Klebsiella pneumoniae karbapenemazı (KPC) üreten suşlar ile infeksiyonlar da görülmektedir.
Direnç tespiti için altın standart moleküler yöntemler olmakla birlikte bu yöntemlerin çeşitli dezavantajları bulunmaktadır. Bu yüzden Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) KPC’lerin tespitinde fenotipik yöntem olan “cloverleaf” testini (modifiye Hodge testi) önermektedir.
Çalışmada, Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi Mikrobiyoloji Laboratuvarında modifiye Hodge testi uygulanmış ve sonuçları pozitif bulunmuş olan klinik örnekler retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya Temmuz 2009-Mart 2011 tarihleri arasında çeşitli klinik örneklerden izole edilen karbapenemaz üretimi şüpheli 952 adet Enterobacteriaceae izolatı dahil edilmiştir. CLSI standartlarına göre modifiye Hodge testi yapılmış ve 13 izolatta (% 1.4) pozitif olarak saptanmıştır. Yarı otomatize sistem kitleri kullanılarak izolatların 8’i (% 62) K.pneumoniae, 2’si (% 15) Escherichia coli, 2’si (% 15) Enterobacter aerogenes, 1’i (% 8) Klebsiella oxytoca olarak tanımlanmıştır. Bu suşların 5’i idrar, 4’ü kan, 2’si doku, 1’i batın içi ve 1’i plevra sıvısından izole edilmiştir. Hodge testi pozitif bulunan suşların ikisi (E.aerogenes, E.coli) imipenem ve meropeneme disk difüzyon yöntemi ile duyarlı bulunmuştur. Diğer izolatlarda en az bir karbapenem direnci saptanmıştır.
Çalışmamızın sonucunda, karbapenem grubu antibiyotiklerin kullanılması gereken klinik durumlarda tedavinin başarılı olabilmesi için fenotipik yöntemlerle karbapenemaz varlığının araştırılmasının gerektiği düşünülmüştür.

Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin Yoğun Bakım Birimlerindeki hastaların çeşitli klinik örneklerinden 16 Nisan-15 Aralık 2010 arasında izole edilen 151 Gram pozitif kok suşunun E-test ile daptomisine, disk difüzyon yöntemi ve Vitek-2 sistemi ile çeşitli antibiyotiklere duyarlılıkları belirlenmiştir. Suşlar metisiline duyarlı ve dirençli stafilokoklar ve enterokoklardan oluşmuştur.
Daptomisin, linezolid gibi, suşların tamamına etkili bulunmuş, bu ikisini sadece dört Enterococcus faecium suşunun dirençli olduğu vankomisin ve teikoplanin izlemiştir.

Anahtar sözcükler: daptomisin, E-test, Gram pozitif koklar, yoğun bakım birimleri

Tüberküloza bağlı tenosinovit median sinir sıkışmasına yol açan nadir nedenlerdendir ve genellikle bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde izlenir. Burada 13 yaşında sağlıklı bir hastada karpal tünel sendromu ile sonuçlanan tüberküloz tenosinoviti sunulmaktadır. Olgu sağ elde tenar atrofi, hafif ağrı ve şişlik bulguları ile başvurdu. Tanı sinoviyektomi sonrasında konuldu. Soğuk apse cerrahi olarak çıkarıldı ve materyalin histopatolojik olarak incelenmesinde granülamatöz lezyon tanımlandı. Cerrahi sonrası antitüberküloz tedavi alan olgu tamamen düzeldi. Nadiren görülse de karpal tünel sendrom bulgularıyla başvuran hastalarda tüberküloz düşünülmelidir.

Anahtar sözcükler: karpal tünel sendromu, tenosinovit, tüberküloz

Günümüzde, yanık nedeniyle olan ölümlerin geçmişe göre azalmasında antibiyotiklerin payı büyüktür. Ancak “geniş spektrumlu” ajanların gelişigüzel kullanılması sonucu yanık üniteleri birer virülan mikroflora alanları haline gelmişlerdir. Bir yanık ünitesinde etkili olan antibiyotik protokolü başka bir ünitede ya da aynı ünitede farklı zamanlarda etkili olamamaktadır. Bu nedenle, farklı ünitelerdeki yanık olgularında sistemik antibiyotik kullanım prensipleri değişiklik gösterebilmekte, bir ünitedeki genellemeler diğerleri için geçerli olamamaktadır. Bu yazıda, yanık olgularındaki sistemik antibiyotik kullanımı için sıkı kurallar yerine, genel anahatlardan söz edilecektir.

Anahtar sözcükler: antibiyotik, çocuk, infeksiyon, yanık

Yanıklı hastalarda sistemik inflamatuar yanıt çok şiddetlidir. Bu yüzden infeksiyon kriterleri diğer hastalardan farklı olarak değerlendirilmelidir. Öte yandan; yanık yarası genellikle kolonize olduğundan, bariz infeksiyon bulguları yoksa, sürüntü örneğindeki üremeler infeksiyon işareti olarak kabul edilmemelidir. Kolonize mikroorganizmaların invazyonunu önlemek için topikal antibiyotik kullanımı önerilir. Sistemik antibiyotik tedavisine, infeksiyon tanısı kesinleştikten sonra ampirik başlanmalıdır. Bu yüzden, her ünitenin kendi direnç durumunu bilmesi gerekir. Ampirik tedavi mümkün olduğunca, antistafilokoksik ve antipsödomonal olmalıdır. Ampirik antifungal tedaviye başlamak için risk faktörlerinin çok iyi bilinmesi önemlidir. Yanıklı hastalarda antibiyotik farmakokinetiği ve farmakodinamiği diğer hastalardan farklıdır ve uygun antibiyotik dozu ve serum düzeylerinin sağlanması zordur. Mümkün olduğunca, serum konsantrasyonlarının takip edilerek antibiyotik tedavisinin sürdürülmesi önerilir.

Anahtar sözcükler: antibiyotik, infeksiyon, yanık

Antibiyotiklere karşı direnç artışı ciddi morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. Antibiyotik direncinin gelişiminde ve ortaya çıkmasında rol oynayan faktörler; antibiyotik kullanımı, infeksiyon kontrolü yetersizliği ve çevredir. Antibiyotik tedavi sürelerinin optimizasyonu da direncin önlenmesinde çok önemlidir. Son yıllarda prokalsitonin ile yapılan çalışmalar tedavi sürelerinin optimizasyonunda gelecek için ümit taşımaktadır. Antibiyotik direnci, hasta güvenliği ve maliyet problemi antibiyotik kullanımının yönetimine olan gereksinimi gündeme getirmektedir. Antibiyotik kullanımının yönetimi; multidisipliner, programlı ve ileriye dönük müdaheleleri içeren bir yapıda olmalıdır.

Anahtar sözcükler: antibiyotik direnci, antibiyotik politikası

Acinetobacter baumannii cins içerisinde infeksiyonlarla en sık ilişkili insan patojenidir. Bu fırsatçı patojen özellikle düşkün hastalarda oldukça ciddi infeksiyonlara neden olup yeni antibiyotiklere hızla direnç geliştirme yeteneğine sahiptir. Yakın geçmişte karbapenemler A.baumannii infeksiyonlarının tedavisinde ilk seçenekti. Ancak son zamanlarda pek çok klinik A.baumannii izolatı karbapenemler de dahil tüm konvansiyonel antibiyotiklere direnç kazanmıştır. Acinetobacter’deki ilaç direncini açıklayan en önemli güncel bulgular duyarlı ve dirençli suşların karşılaştırıldığı genomik analizler ile elde edilmiştir. Genom dizilerinin bir araya getirilmesi sonucunda dirençli ve duyarlı türlerin genom boyutları sırasıyla 3.9 Mb ve 3.2 Mb olarak saptanmıştır. Dirençli suşlarda antimikrobiyal ajanlara dirençle ilişkili olduğu düşünülen 52 gen tanımlanmıştır. Dirençli suşlarda dikkat çekici şekilde bu 52 direnç geninin 45’i direnç adası olarak adlandırılan bir bölgede toplanmıştır. Bu ada da şimdiye kadar bir bakteride tanımlanan en büyük direnç adasıdır. Direnç adasına ek olarak, dirençli suşlarda antimikrobiyal ajanlara dirençle ilişkili efluks pompaları da tanımlanmıştır. Bu derleme A.baumannii’nin direnç mekanizmaları hakkındaki bilgilerimizi tazeleyebilir; ancak onun devrimi gelecekte de devam edecektir.

Anahtar sözcükler: Acinetobacter baumannii, antibiyotik direnç mekanizmaları