 |
SENDROM AKTÜEL TIP DERGİSİ
KASIM / ARALIK 2010
|
PSİKİYATRİ, 22(6):25-29, 2010
CABG TOPARLANMA PERİYODUNDA HASTALARIN RUH SAĞLIĞINA GEREKLİ ÖNEMİ VERİYOR MUYUZ?
|
Yrd. Doç. Dr. Gülgün Durat
Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu
Prof. Dr. Nurgül Keser
Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu
|
|
|
|
Bu derleme fiziksel hastalıkların ruh sağlığımızı, ruhsal hastalıkların da bedensel işlevlerimizi etkilediği ve özellikle koroner arter hastalığı(KAH) ve sonrasında CABG geçirmiş olanlarda bu etkilerin daha belirgin olabileceğini hatırlatmak ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. KAH’da psikolojik risk faktörleri hastalığın gelişimini ve prognozunu olumsuz etkilemektedir. Depresyon tanısı konurken ya da ölçülürken depresyon semptomlarının aynı zamanda KAH semptomları da olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. KAH’ın bir sonucu olarak karşımıza çıkan kardiak cerrahi, cerrahi girişimler arasında hem fizyopatolojik, hem de psikopatolojik süreçlerle ilgili, psikiyatrik morbiditenin en yüksek olduğu gruplardan birisidir. Kardiyak cerrahi hastalarında cerrahi girişimin psikiyatrik komplikasyonları, deliryum, nörobilişsel fonksiyonlarda bozulma, psikotik reaksiyonlar, depresyon, anksiyete, cinsel işlev bozuklukları, iş ve evde rol ve üretkenlik sorunları olarak sıralanabilir. Kalp cerrahisinden sonra deliryum görülen hastalarda halüsinasyon, delüzyon gibi psikotik semptomların da görüldüğü bildirilmektedir. Psikotik semptomlar organ bozuklukları ve şok ile bağlantılı olabilirler. Hem CABG sonrası hem de AMI’den sonraki periyotta birçok hastada anksiyete ve depresyon gözlenmiştir. Ameliyat öncesi ve sonrası depresyonun özellikle CABG sonrası dönemlerde fiziksel ve psikososyal hastalanma oranını arttırdığı saptanmıştır. CABG’ı takiben hastalarda sadece psikiyatrik değil aynı zamanda nörolojik komplikasyonlarda sık görülmektedir. Bunlar arasında felç, retina infarktüsü, retina embolizasyonu ve görme keskinliğinde azalma gibi gözle ilgili anormallikler sıralanabilir.CABG’den sonra iyileşme sadece fiziksel faktörleri değil aynı zamanda psikososyal faktörleri de içeren kompleks bir süreçtir.Bu süreçte sosyal ve özellikle aile desteği önem taşımaktadır.Ameliyat öncesi hastanın psikiyatrik yönden hazırlanması, post-op dönemde dikkat edilecek unsurların baştan saptanması, fiziksel ve ruhsal streslerin azaltılması post-op tıbbi ve psikiyatrik komplikasyonları azaltacaktır. |
BESLENME, 22(6):30-42, 2010
OBEZİTE: DEĞERLENDIRILMESI, DENETIMI VE TEDAVI YÖNTEMLERI
|
Dyt. Şule Yıldırım
Çukurova Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Beslenme Bilim Dalı
Prof. Dr. Cahide Yağmur
Çukurova Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Beslenme Bilim Dalı
|
|
|
|
Son yıllarda küresel bir sorun haline gelen obezite, beraberinde getirdiği önemli sağlık problemleriyle artık hastalık olarak tanımlanmaktadır.Obezite, bedenin yağ kitlesinin, yağsız kitleye oranının aşırı artması sonucu boya göre vücut ağırlığın arzu edilen düzeyin üzerine çıkmasıdır.Obezite tek başına klinik bir bozukluk değil, genetik, çevresel ve yaşam biçiminden kaynaklanan kompleks, kronik bir hastalıktır.Kalp hastalığı, diyabet, çeşitli kanser tipleri gibi çok sayıda kronik hastalıkla bağlantılıdır.Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre; “Obezite; tüm yaş ve sosyoekonomik durumları etkileyen sosyal ve psikolojik bozukluklar ortaya çıkaran karmaşık bir durumdur ve gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ülkeleri kapsamaktadır”. Ayrıca sağlık için yapılan harcamalara yönelik veriler, obezitenin pahalı bir sağlık hizmeti gerektirdiğini göstermektedir, bu nedenle vücut ağırlığı denetimini etkileyen faktörleri ve obezitenin ve obeziteyle ilişkili sağlık durumlarının başlangıcını tedavi etme ve önlemede etkili buluşlar geliştirmek önemlidir. Vücut ağırlığı denetiminde kullanılan yaklaşımlar ise dikkatlice değerlendirilmelidir.Obezite ile mücadelede uluslararası ve ulusal düzeyde farklı girişimlerde bulunulmaktadır.Dünyadaki birçok ülke tarafından bu çabalar, farklı strateji ve eylem planları bireylere ulaştırılmaya çalışılmaktadır.Bu derlemede; obezite, değerlendirilmesi, denetimi, tedavi yöntemleri ve tedavide güncel yaklaşımlar ile bu konuda yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlar özetlenmeye çalışılmıştır. |
BESLENME, 22(6):43-48, 2010
TAMAMLAYICI ve ALTERNATİF TIPLA SAĞLIKLI YAŞAM
Tamamlayıcı Tıp Seçeneği Olarak Beslenme ve Aktivite
|
Araş. Gör. Burcu Aksoy
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimler Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
Prof. Dr. Gülgün Ersoy
Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimler Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
|
|
|
|
Tamamlayıcı ve alternatif tıp, İngiltere, Almanya, Amerika ve Avustsralya başta olmak üzere birçok ülkede uygulanmakta olan, beslenme, doğal karışımlar, egzersiz ve sağlığı geliştirdiğine inanılan tekniklerden oluşan tedavi şekilleridir. Tamamlayıcı tıp, geleneksel tıbbı destekleyen, semptomlar azaltıp yaşam kalitesini arttırmayı amaçlayan, alternatif tıp ise geleneksel tıbbın yerine kullanılan tedavilerdir. İlk kez 1960-1970 yılları arasında uygulanmaya başlanan bu tedavilere, önceleri karşı çıkılsa da yapılan çalışmaların sonunda birçok yöntemin yararlılığı kanıtanmış, tamalayıcı ve alternatif tedavi türlerinin hangi sağlık sorunlarında ne şekilde etkili olduğu ve güvenilirliği de araştırılmıştır. Tamamlayıcı ve alternatif yöntemler yerinde ve dğru uygulandığı takdirde, kişilerin ruhen ve bedenen iyilik hallerini sürdürmeye yardımcı olmakta, bireyleri sağlık sorunu ile karşı karşıya kaldıklarında, hastalığın ilerlemesinde tehdit yaratan stresten uzak tutmakta, hastalık durumunda dahi rahatlatıcı bir fiziksel aktivitede bulunmalarını sağlamaktadır.
|
HALK SAĞLIĞI, 22(6):49-59, 2010
SAĞLIKTA YAŞAM KALİTESİ
|
Dr. Hakan İstanbulluoğlu
GATA Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Prof. Dr. Süleyman Ceylan
GATA Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Doç. Dr. Recai Oğur
GATA Halk Sağlığı Anabilim Dalı
|
|
|
|
Halk sağlığı ve tıp alanında kullanılan sağlıkta yaşam kalitesi kavramı, bir kişi veya grup tarafından zaman içinde algılanan fiziksel ve ruhsal sağlık anlamına gelmektedir.Doktorlar sağlıkta yaşam kalitesini genellikle, kronik hastalıkların hastalarını günlük yaşamlarında nasıl etkilediğini anlamak için kullanmaktadırlar.Benzer şekilde, sağlık alanında politika belirleyiciler ve halk sağlığı uzmanları da sağlıkta yaşam kalitesini; çeşitli hastalıkların etkilerini tespit etmek ve toplumların kısa ve uzun dönem sağlık ve engellilik durumlarını değerlendirmek için kullanmaktadırlar.Farklı toplumların sağlıkta yaşam kalitesi ölçümlerinin izlenmesi, bu toplumların fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıksız alt gruplarının tanımlanmasını sağlamaktadır.Bu tanımlama sonucunda söz konusu alt grupların sağlık durumlarını iyileştirmek için gerekli tedbirlerin alınması mümkün olmaktadır.
|
ADLİ TIP, 22(6):60-67, 2010
PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN SUÇ DAVRANIŞI İLE İLİŞKİSİ |
Prof. Dr. Oğuz Polat
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı
Int. Dr. Irmak Polat
Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi
|
|
|
|
Genel olarak toplumlarda, psikiyatrik bozukluğu olan kişilerin önemli ölçüde şiddet uygulama riski taşıdığına dair yaygın bir korku bulunmaktadır.(1) Bu nedenle yıllardan beri psikiyatrik bozukluklar ve suç davranışı birçok bilimsel araştırmaya konu olmuş ve çeşitli ülkelerde çeşitli bilim adamlarınca yapılan çalışmalarda bu ilişki araştırılmıştır. Literatürde ruhsal bozukluklara sahip olan kişilerde suç davranışının genel populasyona göre daha fazla olduğu ve suç davranışına en fazla neden olduğu düşünülen bozuklukların; psikotik bozukluklar, kişilik bozuklukları, alkol/madde kullanımına bağlı bozukluklar ve çocukluk çağı psikiyatrik bozuklukları olduğu belirtilmektedir.Ancak ruhsal bozukluğu olan tüm bireylere “tehlikeli, potansiyel suçlu, ciddi bir şiddet suçu işleyecek vb.” şeklinde yaklaşmak ve onları etiketlemek doğru olmayacaktır.Ruh hastalarında suç işleme oranını tartışırken, konuşulması gereken esas konu bu oranın neden normal populasyona göre daha yüksek olduğudur.Araştırmalar suç oranının artmasındaki temel nedenin yalnızca bir ruhsal bozukluğa sahip olmanın değil, bu bozuklukların etkili ve yeterli bir biçimde tedavi olamaması görüşünü savunmaktadır.Bu kişilerin tedavilerini yeterli ve etkili kılmak için birtakım noktalara önem verilmesi gerekmektedir. Hastaların yalnızca major psikiyatrik bozukluklar değil diğer ek patolojiler de göz önüne alınarak alt gruplara ayrılması, etiyolojilerin doğru saptanabilmesi, alkol/madde kullanımı kontrolü, tedavi takibinin düzenli yapılması ve hastaların kurum dışına çıktıklarında rehabilitasyona devam edip sosyal işlevsellik kazanmaları bu kişilerin suç işleme oranlarının normal populasyon rakamlarına gelmesinde rol oynayacaktır.
|
HEMŞİRELİK, 22(6):68-72, 2010
SESSİZ KATİL: HİPERTANSİYON |
Öğr. Gör. Nurhan Özpancar
Uludağ Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu
Prof. Dr. Hatice Bostanoğlu
Uludağ Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu
Öğr. Gör. Nevin Doğan
Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
|
|
|
|
Hipertansiyon, kalıcı sakatlık ve ölüm nedeni olan toplumsal bir sorundur.Hipertansiyon zamanında tedavi edilmezse beyin, kalp, damar ve böbrek hastalıkları için temel bir risk faktörüdür.Hipertansiyon ayrıca ölüm oranlarında artışa neden olan önemli bir hastalıktır. Hastaların büyük bir kısmının kan basıncı yüksekliğinin farkında olmaması, hipertansiyonun önemini artırmaktadır. Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği’nin 2003-2004 yılları arasında yaptığı çalışma sonuçlarına göre hipertansiyon prevelansı % 31.8 olarak bildirilmiştir.Bir kez tanı konduktan sonra tedavi başlanırsa artan kan basıncı düşürülebilmekte, dolayısıyla oluşabilecek komplikasyonlar azaltılabilmektedir. Günümüzde kullanılan ilaçlarla kan basıncını kontrol altına almak hastaların neredeyse tamamında mümkündür. Ancak hastaların büyük bir kısmı önerilen tedaviye uymamaktadır.Hastanın ilaçları önerildiği gibi kullanması, önerilen yaşam tarzı değişikliklerini gerçekleştirmesi, hastalığın sürecini izleme, ilaçların ya da hastalığın komplikasyonlarının değerlendirilmesi için düzenli sağlık kontrollerine gelmesi konusunda sağlık ekibi tarafından hasta ve ailesi desteklenmeli, danışmanlık ve gerekli eğitim verilmelidir.
|
|
|
